Định nghĩa:

Đau do bệnh lý thần kinh là hiện tượng đau gây ra bởi tổn thương từ chính hệ thần kinh, hoặc do một nguyên nhân khác tác động lên hệ thần kinh. Phân thành 2 dạng:

  • Đau ở thần kinh trung ương: ví dụ đau do u não, đau do đột quị não
  • Đau ở thần kinh ngoại biên: ví dụ đau do Herpes, Zona, đau do đái tháo đường

Hiện nay, đau thần kinh xuất hiện một cách khá phổ biến với tần suất chung 1 – 2%. Tuy nhiên, ở một số bệnh lý thì tỷ lệ bệnh nhân bị đau thần kinh kèm theo lại tương đối cao, ví dụ như: 20 – 24% ở bệnh nhân tiểu đường, 25 – 50% ở bệnh nhân Zona, 20% đau thần kinh sau phẫu thuật cắt bỏ vú, 1/3 ở bệnh nhân ung thư, 7% bệnh nhân đau thắt lưng…

Như vậy, làm cách nào để nhận diện đau thần kinh? Người ta sẽ dựa vào 5 triệu chứng điển hình như sau:

  • Đau rát bỏng

burning_feet-1920x1200

  • Đau như điện giật

31(7)(1)

  • Đau châm chích

feet-with-pins-color

  • Cảm giác như kiến bò

Wound_Care_and_Limb_Salvage_clip_image002

  • Đau tê lạnh

i-got-flash-frozen-in-a-cryotherapy-chamber-for-science

Các bước chẩn đoán đau thần kinh:

Bác sĩ sẽ dựa vào bệnh sử( bệnh nguyên, Triệu chứng, điểm đau), thông qua khám thực thể (vận động, cảm giác hay thần kinh tự chủ) kết hợp với các xét nghiệm cận lâm sàng như EMG, NCS, QST, hình ảnh học, sinh thiết da để xác định bệnh nhân có bị đau thần kinh hay không.

Có nhiều nguyên nhân gây đau thần kinh trong đó đau thần kinh sau zona và viêm đa dây thần kinh ngoại biên do bệnh tiểu đường là hay gặp nhất.

Một số bệnh lý đau thần kinh thường gặp

  1. 1. Đau thần kinh do đái tháo đường
  • Là loại đau rất thường gặp
  • Biểu hiện lâm sàng:
    • Tính chất đau: bệnh nhân có cảm giác rát bỏng, nhức nhối như kim châm ở bàn chân và ngón chân. Dị cảm như có dòi bò trong xương bàn chân lan lên đến cẳng chân. có thể có cảm giác bó ép như đi tất quá chật.
    • Vị trí đau: Đốt ngón tay, ngón chân. Chân thường biểu hiện trước.
  1. 2. Đau thần kinh do zona
  • Là loại đau rất thường gặp
  • Biểu hiện lâm sàng:
    • Đau tiếp tục sau khi lành mụn phỏng
    • Bỏng buốt, nhức nhối, có các cơn dữ dội
    • Ảnh hưởng nghiêm trọng đến công việc, sinh hoạt, giấc ngủ của bệnh nhân.
  1. 3. Đau thần kinh chẩm
  • Đau vùng chẩm lan ra sau tai, xuống cổ, có thể đau lan xuống khu vực hàm dưới
  • Cứng cơ vùng chẩm gáy
  • Dị cảm da đầu vùng chẩm
  • Có thể ấn đau ở vị trí xuất lộ của dây thần kinh chẩm.
  1. 4. Đau cơ xơ hóa (Fibromyalgia)
  • Đây là một dạng đau mạn tính của các cơ, gân, phần mềm kế cận ở rất nhiều vị trí, rất nhạy cảm đau khi ấn vào nhiều nơi trên cơ thể.
  • Kèm theo với nhiều triệu chứng khác: mất ngủ, nhức đầu, mệt mỏi, lo âu, trầm cảm…
  • Là một chứng bệnh hết sức phổ biến, cơ chế có nhiều điểm chưa rõ ràng.
  1. 5. Đau thần kinh mặt
  • Dây thần kinh sinh ba
    • Nhánh mắt: nhận cảm xúc giác, nhiệt, thụ cảm đau, cảm giác bản thể từ vùng màu xanh, niêm mạc mũi, xoang trán.
    • Nhánh hàm trên: nhận cảm từ vùng màu tím, niêm mạc mũi, khâu cái, xoang sàng và xoang bướm.
    • Nhánh hàm dưới: Nhận cảm từ vùng màu vàng, sàn miệng và 2/3 trước lưỡi. Chi phối  cơ vận động liên quan đến cắn, nhai và nuốt.
    • Là dây thần kinh lớn nhất trong 12 dây thần kinh sọ
    • Có 3 nhánh chính:
  1. 6. Đau chi ma (đau do bệnh nhân cắt bỏ một phần cơ thể)
  • Tác động đến hầu hết các bệnh nhân bị đoạn chi (cắt bỏ một phần cơ thể)
  • Đa số cảm giác đau giảm dần, tuy nhiên một số ít trải qua cảm giác khó chịu kéo dài.
  1. 7. Đau trong ung thư
  • Lý do thường gặp đòi hỏi có sự can thiệp y khoa
  • 60 – 90% bệnh nhân ung thư tiến triển có đau
  • 50 – 75% bệnh nhân than phiền giảm đau không hiệu quả
  • 25% chết vì đau dữ dội không thuyên giảm sau điều trị
  • 80 – 90% bệnh nhân có thể được kiểm soát tương đối đơn giản bằng thuốc uống

Nguyên tắc điều trị

  • Nên khởi đầu với đơn trị liệu (sử dụng một loại thuốc giảm đau)
  • Phối hợp nhiều loại thuốc cần cân nhắc kỹ vì nhiều tác dụng phụ không mong muốn.
  • Tăng liều dần để bệnh nhân thích nghi
  • Duy trì điều trị 3 – 6 tháng
  • Ngưng thuốc từ từ

Bình luận của bạn

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

*